parakonusurEğitim içeriği · yatırım tavsiyesi değildir

İnteraktif Rehber

VİOP Nedir?

Kaldıraç, teminat ve long/short — hepsini bildiğin bir hisseden (THYAO) yola çıkıp 11 kısa adımda anlatacağız. Aşağı kaydır.

⚠️ Bu içerik eğitim amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. VİOP kaldıraçlı üründür; teminatın tamamını kaybetme riski vardır.

Bölüm 1 / 11

Bildiğin şeyi hatırlayalım

THYAO'dan 100 lot aldın diyelim. Tanesi 330 ₺.

Toplam 33.000 ₺ ödedin. Hisse senin.

Fiyat 340 ₺ olursa

0 ₺

+0 ₺

Buraya kadar tanıdık mı?

Bölüm 2 / 11

Ama ya cebindeki para yetmiyorsa?

Bir ev beğendin: 3.000.000 ₺. Ama bugün elinde 300.000 ₺ var.

Kapora yatırırsın. Ev senin adına "rezerve" olur.

Evin fiyatı sözleşme süresinde değişirse, fark seni etkiler — evin tamamına sahip olmasan bile.

Bölüm 3 / 11

VİOP'un mantığı buna benzer

VİOP'ta hisseyi satın almazsın. Fiyatı üzerine sözleşme yaparsın.

33.000 ₺'lik THYAO pozisyonu için tamamını değil, bir teminat yatırırsın — örnekte 3.300 ₺.

Pozisyonun büyüklüğü yine 33.000 ₺. Ama bağladığın para 3.300 ₺.

Teminat oranları sözleşmeye ve piyasa koşullarına göre değişir; bu sayfadaki tüm rakamlar eğitim amaçlı örnektir.

Bölüm 4 / 11

Kaldıraç nedir?

Direksiyonu 5 derece çevirirsin; tekerlekler çok daha fazla döner.

Kaldıraç budur: fiyattaki küçük hareket, teminatına büyütülmüş yansır.

Örneğimizde yaklaşık 10x: pozisyon 33.000 ₺ / teminat 3.300 ₺.

THYAO %5 yükselirse teminatındaki değişim sence ne olur?

Bölüm 5 / 11

Kâr neden büyüyor?

THYAO %5 yükseldi: 330 → 346,5 ₺. Aynı hareket, iki dünya:

Hisse (33.000 ₺ bağladın)

Pozisyon34.650 ₺

Fark+1.650 ₺

Paranın getirisi+%5

VİOP (3.300 ₺ bağladın)

Pozisyon farkı+1.650 ₺

Teminatın3.300 → 4.950 ₺

Teminatına oran+%50

Aynı hareket. Fark: paydadaki para.

Bölüm 6 / 11

Peki zarar?

Şimdi tersi: THYAO %5 düştü: 330 → 313,5 ₺.

Hisse

Fark−1.650 ₺

Paranın kaybı−%5

VİOP

Pozisyon farkı−1.650 ₺

Teminatın3.300 → 1.650 ₺

Teminatının%50'si eridi

Kaldıraç yön ayırt etmez. Büyüttüğü şey sonuçtur — kâr da, zarar da.

Bölüm 7 / 11

Likidasyon değil: "Teminat Tamamlama Çağrısı"

Teminatın bir alt sınırı var: sürdürme teminatı.

Zarar teminatını bu çizginin altına indirirse, aracı kurumdan bir çağrı gelir: teminat tamamlama çağrısı. İki seçeneğin olur: ek teminat yatırırsın — pozisyon devam eder. Ya da yatırmazsın — pozisyonun kapatılır.

⚠️ Kripto borsalarındaki ani "likidasyon"dan farkı bu: Borsa İstanbul'da önce çağrı vardır. Ama süresinde tamamlanmazsa sonuç yine pozisyonun kapanmasıdır.

Bardağa su eklemek neyi temsil ediyor olurdu?

Bölüm 8 / 11

Long — yükseliş yönlü pozisyon

Az önce yaptığın şeyin adı: long.

Asansör yukarı: fiyat yükseldikçe pozisyonun değer kazanır.

Asansör aşağı inerse aynı mekanizma aleyhine çalışır. (Bölüm 6'yı hatırla.)

Bölüm 9 / 11

Short — düşüşe pozisyon almak

Şimdi ezber bozan kısım: elinde hiç THYAO olmasa bile "düşecek" görüşüne pozisyon açabilirsin.

Buna short denir: pozisyonun düşüş yönündedir. Evet, doğru gördün — fiyat inerken pozisyon rozeti yeşil: THYAO düşerse bu pozisyon değer kazanır; yükselirse kaybeder.

Nasıl oluyor'un mekaniği bu hikayenin konusu değil — kritik fikir şu: VİOP'ta iki yön de bir pozisyondur.

THYAO %2 yükseldi. Short pozisyon ne yaptı?

Bölüm 10 / 11

VİOP neden var?

Bu piyasa spekülasyon için icat edilmedi.

Bir buğday çiftçisi düşün: hasat 6 ay sonra. Fiyat o güne kadar düşerse emeği eriyecek.

Bugünden "hasatta şu fiyattan satarım" sözleşmesi yapar. Fiyat sabitlenir; sürpriz ortadan kalkar.

VİOP'un kökü bu: riskten korunma. Kaldıraç sonradan gelen bir yan etki — dikkatli kullanılmazsa asıl riskin kendisi.

Bölüm 11 / 11